De wandelaars in de tuin van kasteel De Binckhorst, midden zomer 2015

Bicken & Bincken

Na een aantal wandelingen in 2015 wordt het programma van Bicken en Bincken ook in 2016 weer opgepakt en kan het publiek zich inschrijven voor een culinaire ontdekkingstocht langs het industrieel erfgoed van het grootste Haagse industriegebied, de Binckhorst. Onderleiding van Koos wordt onderweg de ontstaansgeschiedenis van het gebied verteld en ingegaan op diverse historische bedrijven en industrieel erfgoed locaties. Ook wordt stilgestaan bij de recente ontwikkeling in het gebied, zoals de aanleg van de Rotterdamsebaan.

Fijnjekade oud

Laakhaven Centraal

De wijk Laak heeft een rijke geschiedenis, zowel stedenbouwkundig als vanuit het oogpunt van industriële historie. Laak heeft zich de laatste jaren goed in de schijnwerpers gezet om het bijzondere karakter van de wijk naar voren te brengen. De Laakhaven, het oudste industriegebied van Den Haag, maakt een prominent deel uit van Laak. Om ook dit gedeelte van de wijk beter in beeld te brengen en ook het interessante industriële verleden te benadrukken worden er diverse activiteiten ontplooid. Eén hiervan is de ontwikkeling van een wijkwandeling gecombineerd met varen.

Beeld van het terreinverkeer in de jaren 30 (Verzameling HGA)

Hollands Spoor, een Koninklijk treinstation

Grote veranderingen dienen zich aan in het gebied bij het monumentale neorenaissance stationsgebouw. Aan het plein verrezen eind vorige eeuw nieuwe kantoorgebouwen voor de belastingdienst en een woningbouwcomplex. Aan de rand van het plein kwam in 1996 de studentenflat de Struyck en in 2007 het 132-meter hoge Strijkijzer. Te midden van dit modernistische geweld bleef, ondanks zijn ouderdom en dankzij een geslaagde uitgevoerde restauratie, het stationscomplex van architect Margadant trots overeind en functioneert het als van ouds.
De komende jaren zal een vernieuwingsgolf het stationsgebied transformeren tot een adequaat vervoersknooppunt. Een goed moment om deze parel in de nieuwe schelp in de schijnwerpers te plaatsen met een cultuurhistorische publicatie.

Brandweergarage

Cultuurhistorische inventarisatie Knooppunt Moerwijk

In het gebied in de omgeving van het station Moerwijk in Den Haag zijn de laatste jaren een aantal ontwikkelingen gaande op zowel stedenbouwkundig terrein, in het kader van woningbouw, in de sfeer van nieuwe bedrijfsvestigingen en diverse andere experimenten. De diverse deelgebieden zijn in verschillende jaren tot ontwikkeling gekomen en hebben ieder een eigen geschiedenis. Vanuit deze achtergrond heeft de gemeente besloten om een onderzoek te laten doen naar de specifieke historie van het totale gebied en te inventariseren welke elementen daarmee een relatie hebben en van belang zijn voor de verdere ontwikkeling in deze zone aan de rand van het centrum van de stad. Dit geheel vormt het uitgangspunt van de inventarisatie, die door HEP is uitgevoerd. Hiermee wordt voor het eerst een inventarisatie gemaakt van de samenhangende historie van deze zuidwest hoek van Den Haag, net buiten de 19de-eeuwse grens van de stad.

De Electriciteitsfabriek vanaf het afvoerkanaal gezien, 1907 (Uit: De Ingenieur)

Adam Schadee Haags Gemeentearchitect

De ambtsperiode van gemeentearchitect Schadee (1891-1927) viel in een stormachtige periode binnen de ontwikkeling van Den Haag, zowel qua stadsuitbreiding met honderden woningen als ook een groot aantal voorzieningen en industriële complexen. In de eerste decennia van de 20ste eeuw werden twee havens aangelegd, grote gemeentelijke complexen gebouwd, zoals de Electriciteitsfabriek, de tweede Gemeente Gasfabriek, het Openbaar Slachthuis maar ook tientallen scholen, een bibliotheek, een ziekenhuis, enz. Schadee was de ontwerper van al deze gebouwen en verantwoordelijk voor de bouw. Met zijn markante architectuur drukte hij een stempel op de stad. Binnen de Dienst Gemeentewerken kreeg hij de bijnaam ‘de groote zoon van de stad’. Veel van de bouwwerken zijn nog aanwezig, de meesten met een nieuwe functie.

De fabriekshal in 1913.

Jan Jaarsma’s haarden- en kachelfabriek

Na enkele jaren leegstand is het pand van het voormalige postkantoor aan de Fahrenheitstraat gekocht door de Koninklijke Haagse Woningvereniging van 1854.
De vereniging laat hier 40-45 woningen realiseren, voornamelijk voor eenpersoonshuishoudens.
Om de leden van de woningvereniging een beeld te geven van de geschiedenis van het pand, heeft HEP op 18 mei in de voormalige fabriekshal, later bestellershal, een presentatie verzorgd.

Tentoonstelling 1945-nu

Den Haag vandaag, 1945 tot nu

In 2015 startte in het HHM de nieuwe vaste presentatie ‘Den Haag Vandaag, 1945 tot nu’. De tentoonstelling belicht een periode waarin de stad een sterke stedenbouwkundige ontwikkeling doormaakte en ook economisch een andere draai nam, van industriestad naar ambtenaren- en dienstencentrum. Ook op andere gebieden veranderde er in deze periode veel, de auto kreeg een prominentere rol dan de fiets en de wijkwinkel verdween in ruil voor supermarkt en stedelijke winkelcentra.

Een blik op één van de meest industriële sites van de stad, het Gemeentelijk Industrieterrein, ca. 1960.

2015 Haags Jaar van het Industrieel Erfgoed

Het jaar 2015 is door de Raad van Europa uitgeroepen tot Jaar van het Industrieel Erfgoed. In diverse landen worden initiatieven ontplooid om gedurende het jaar het industrieel erfgoed in de schijnwerpers te zetten.
Ook in Den Haag zal in het jaar 2015 het industrieel erfgoed een centrale rol spelen binnen een scala van activiteiten. Op de Dag van de Haagse Geschiedenis op zaterdag 18 april zal het volledige programma worden gelanceerd.
Het programma zal starten met een tentoonstelling in het Atrium van het Haagse stadhuis op 1 mei, de Dag van de Arbeid. De volgende maanden zal telkens in een andere wijk van de stad een activiteit worden georganiseerd rond het thema en gekoppeld aan de industriële geschiedenis van de betreffende wijk.

Nieuw in oud cover

Nieuw in Oud

In Den Haag is de Stichting Haags Industrieel Erfgoed (SHIE) al 20 jaar actief met onder meer aandacht vragen voor behoud van het industrieel erfgoed in de regio. In het kader van dit jubileum is een publicatie samengesteld met als thema herbestemming van industrieel erfgoed. HEP heeft het geheel samengesteld, gecoördineerd en deed de eindredactie van dit fraaie boekwerk, dat uitgegeven en vormgegeven is door Eindeloos.

Forum Hadriani op terras Bink36.

Made in the Binckhorst

In het kader van Made in The Hague organiseerde HEP de Erfgoeddag Made in The Binckhorst. Op een aantal locaties kon het publiek rondkijken in het industrieel erfgoed, zoals Bink36, het Haags Busmuseum, Mooof en de Caballerofabriek. Een grote diversiteit aan bedrijven in deze complexen opende hun deuren. Er waren wandelingen en concerten op historische piano’s. De locaties waren met bussen en boot bereikbaar.